Op favela-bezoek

Sommigen noemen het sloppenwijktoerisme. Onze gids noemde het de andere kant van de klassieke Rio-postkaart. Of nog: ‘the insider view’. Op geen enkel moment van ons bezoek aan 2 favela’s, Rocinha en Vila Canoas, hadden we de indruk dat de klassieke stereotiepen rond favela’s (deze hier in Rio alvast) de norm zijn.FullSizeRender-19 FullSizeRender-21

Wat wellicht ook het opzet was van de tour en zijn gids, maar perceptie is belangrijk. Het mysterie doorprikken ook. Wat ons nog eens deed beseffen dat heel wat gebieden in de wereld vastzitten in een soort gedwongen authenticiteit. In dit geval die van de gevaarlijke sloppenwijk die totaal niet ontwikkeld is.

De 3 uur durende tocht en uitleg gaf ons in ieder geval een veel genuanceerder beeld. Alleszins voor de favela’s in Rio, die op zich vrij uniek zijn want gebouwd in de heuvels. Wat bijvoorbeeld in Sao Paulo niet het geval is.

En ja, gaf de gids mee, er is nog steeds een grote drugproblematiek, ja er zijn nog heel wat gangs en corruptie, en ja er worden regelmatig mensen in een of andere favela vermoord. Zonder het zo te verwoorden, wilde ie zeggen dat dit ook het geval is buiten de favela’s. Wellicht is het dan een kwestie van statistiek en schaalverhouding, bedachten wij.

Om dit kracht bij te zetten gaf onze Franse gids aan dat hij ondertussen zelf zeven jaar in een favela in Rio (Santa Teresa – waar wij logeren) woont, en er een AirBnB uitbaat.

FullSizeRender-25 FullSizeRender-26

In Rio alleen al heb je 950 favela’s die in totaal ongeveer 22% van de bevolking in Rio uitmaken. Er wonen daar dus meer dan 1 miljoen mensen in. En ironisch gezien hebben die in Rio niet alleen een mooier zicht op de rijkeren, ze kijken ook letterlijk op hen neer. Figuurlijk niet, dacht de gids, maar niets menselijks is ook hen wellicht vreemd. De bewoners van de favela’s doen wel het toeristische deel draaien. Want het zijn die mensen die je op het strand hun waren ziet aanbieden, die in de hotels en bars werken, die de opkuis doen, etc. Met het verschil dat ze het moeten stellen met 1200 real per maand, terwijl zij die de favela’s vermijden vier keer meer gemiddeld verdienen. Het liet ons meteen ook verstaan hoe het komt dat in Brazilie zo veel pousada’s het zich kunnen permitteren om personeel te hebben dat er de hele dag door bij hen de opkuis doet.

Ook interessant aan dit bezoek, was het besef dat deze favela’s allerminst slums zijn. De doorsnee favela inwoner leeft vrank en vrij, drijft handel, woont in goed gebouwde betonnen huizen, krijgt gratis water en medische verzorging. Uniek blijft wel de architectuur en constructie ervan op zich: tot stand gekomen zonder architect, iedereen bouwt (soms jaren) aan zijn niet geregistreerde (illegaal) huis. Maar dat neemt niet weg dat er favela-huizen gekocht en verkocht worden, en dat bijvoorbeeld de beste ‘real estate’ die huizen zijn die de makkelijkste bereikbaarheid hebben, en waar je dus geen 77 trappen moeten doen om te bereiken.

De inwoners hebben gewoon televisies, sommige ook wifi. De elektriciteitskabels buiten zijn een zootje maar ze hebben wel alle mogelijke comfort. En in de favela’s die wij bezochten is er een ziekenhuis, zijn er scholen, samba-scholen etc.

FullSizeRender-22 FullSizeRender-23

Het beeld dus dat we kregen was een genuanceerd beeld van een volksgemeenschap dat tracht het beste te maken van zijn leven.

Uiteraard is dit ook een beeld dat een overheid dat volop een Olympisch Park bouwt, met plezier wil schetsen, maar ook daar kregen we toch ook het gevoel dat er een gemeenschapsgevoel tout court is.

Onze favela-tour was dus een boeiende kijk op een wat verscholen deel van Brazilië. De reis is nu compleet. We kunnen met een gerust gemoed naar huis. 😉

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s