Lessen in eenvoud, traagheid en rust uit Nicaragua

Geld koopt geen geluk. Indien nodig of gewenst, krijg je die les zéker mee wanneer je een maand lang in Nicaragua reist, en een week lang bij een familie op Ometepe Eiland verblijft. Onze familie – met in de hoofdrol Luis (48) en Brennar (43) – was altijd beschikbaar, op een afstandelijke manier betrokken, levens-zen maar had toch ook een zekere gelatenheid.

Traagheid lijkt hier in Nicaragua ook zeker géén hoofdzonde. ‘Take it easy’ als levensmotto.

We vonden het een fascinerende ervaring, die ons nog lang gaat bijblijven.

In Granada viel het ons al op, maar op Ometepe en in León is het nog treffender. De plaatselijke lokale economie is enorm bruisend. Een halve dag kregen we de kans een aantal huizen te bezichtigen. De makelaar werd er op een gegeven moment door een passant op gewezen dat zijn band plat was. Nog geen vijf minuten later rijden we voorbij een soort van garage-herstelplaats, de makelaar opent zijn raam, vraagt om even naar zijn band te kijken, iemand blaast die snel op, en ‘on the house’ voor deze ingreep later zijn we weer onderweg. 

Het geeft maar aan hoe hier in Nicaragua problemen worden opgelost en iedereen wel in iets een kleine lokale zaak heeft. Je hebt een nood? Een probleem dat opgelost moet worden? Vlakbij is er wel iemand die je kent, en bereid en kundig is om je te helpen.

Dat ondervonden we ook wanneer we Ometepe wilden verlaten. Luis bracht ons naar de ferry. Meteen was er iemand die ons zonder al te pushy te zijn gewoon vroeg of we hulp nodig hadden met de bagage. Prima, zeiden we, en wat later was alles in de boot. Wat je hier in Nicaragua dan geeft voor die dienstbaarheid wordt op geen enkel moment in vraag gesteld. Geld lijkt een bijgedachte te zijn bij de globale Nicaraguaan. Héél vaak hadden we echt het idee dat ze niet eens wilden verkopen. Of dat het allemaal gewoon prima was. Bij het betalen op Ometepe na ons verblijfje van één week had ik het geld in een envelopje gestoken, maar niemand nam op het moment zelf de moeite om na te tellen. Er was vertrouwen. Een glimlach, prima.

Is het een gevolg van hun opvoeding? Zit er nog angst en gelatenheid naar aanleiding van de Contra Oorlog in de jaren tachtig? Of is het de nog vrij grote invloed van religie zijn? Misschien een mix van dat alles.

Hieronder de zaken die ons het meest zijn opgevallen tijdens de maand dat we in Nicaragua waren.

Over de mensen

  • Alle kindjes hier, zowel in Managua, Granada, León of Ometepe, lopen mooi rond in blauw-wit uniform. Ze moeten ook in de maand juli naar school. Het aantal uren les per dag ligt wel lager dan bij ons. Zéker voor de vele expats is dat een bezorgdheid.

  • Kinderen leren niet standaard zwemmen op school zoals bij ons. Daarom kan vriend Danilo die 22 is pas sinds een aantal maanden zwemmen.
  • Bij ons zijn cybercafés uit het straatbeeld verdwenen. Hier niet; heel wat mensen hebben thuis geen computer of laptop.
  • Mensen zijn hier niet agressief. We voelden ons hier steeds veilig en op ons gemak.

  • Ook in verkoop zijn de meeste mensen niet pusherig. Soms zelfs in die mate dat we ons afvragen of ze hun goederen wel écht kwijt willen. Vooral bij het kopen van keramieken potten vielen ons dit enorm op. Maar ook bij sommige restaurant-bezoeken krijg je soms de indruk dat het hen allemaal niet zo héél veel uitmaakt of je nu veel, weinig of überhaupt wil eten.

  • Straten zijn hier vaak wat viezer, maar mensen zijn wel proper in huis. Het ziet er allemaal veel chaotischer en minder clean uit, maar als je kijkt hoe ze omgaan met hun eten, begrijp je dat ze hygiene wel waarderen en belangrijk vinden. Vliegen en warmte zijn te duchten tegenstanders in dit land. 

  • Er zijn hier weinig tot geen joggers. Niemand loopt de straten af, tenzij die ene verdwaalde expat. Hun klimaat zorgt blijkbaar voor een meer sedentaire houding. In Granada ontdekten we één gym. In León ook.

  • Ondanks hun in het algemeen minder welstellend bestaan, zijn mensen warm en vriendelijk; ze lachen telkens lief naar ons en knikken ons vaak toe. Als ze kunnen, helpen ze. We werden na een restaurant-bezoek vrijblijvend naar huis gebracht. We mochten een enorme privétuin bezoeken. We werden rondgereden op zoek naar een dokter. We kregen kippensoep en muntthee als mama ziek was.  Allemaal alsof het vanzelfsprekend was.

  • Er zijn hier enorm veel kleine kindjes. Die dolen soms rond de parken, waarbij ze hun waren trachten te verkopen of wat geld vragen. Op vlak van kennis en educatie is er in Nicaragua nog héél veel werk.
  • Waarom variëren als je elke dag ongeveer hetzelfde kunt eten? Die indruk krijg je toch als je een week lang in een familie op Ometepe verblijft. Gallo Pinto is telkens de rode draad.

  • Mensen hier lijken te denken en zeggen dat stress toch vooral een creatie en aandoening is van de bezoekende toerist.  Een trager leven wordt hier gecultiveerd. Luiheid lijkt nog niet onze Westerse negatieve connotatie te hebben gekregen. 

Over de dingen

  • Fietsen kan je hier huren maar ze hebben geen kinderstoeltjes. Zijn de wegen te slecht voor kinderstoeltjes?
  • Het aantal kleine kerkjes in steden (zoals Granada en León) kan je niet op één hand tellen. Ze zitten ook vaak goed vol (hoewel katholicisme ook in dit land klappen heeft gekregen) en er komen aangename liederen uit. Wij namen deel aan een Sint-Anna viering en toen werden er zelfs bommetjes en vuurwerk afgestoken. 

  • Als je hier verse groentjes wil kopen, moet je soms wat langer lopen dan bij ons. Groenten en fruit zijn er wel, maar het aanbod op hun marktjes is toch wat minder, en het kost wat meer inspanning eraan te raken. De bananen zien er hier vaak niet al te aantrekkelijk uit. Ik denk dat we opeens minder graag bananen eten. Hoewel…bananen-chips….hmm lekker.

  • Heb je hier een zaak in schommelstoelen, dan heb je wellicht goed geboerd. Elk huisje heeft hier meerdere schommelstoelen. Het blijkt een nationale sport te zijn.
  • Vele wegen hebben op bepaalde plaatsen zo’n stevige putten dat auto’s bijna even tot stilstand moeten komen. Natuurlijke snelheidsdempers zijn het!
  • Hun kerkhoven zijn al even kleurrijk als hun mooie kneuterige huisjes. Een saai landschap is het hier allerminst.
  • De Chicken Bus is een efficiënte zweetbus, met veel te veel passagiers, luide muziek en een gangpad waardoor de Money Man op zoek gaat naar zijn betalende klanten. In León is de stadsbus ook een Disco-bus met luide muziek. Die laatste bus rijdt om zeven uur het centrum uit. De dagen zijn hier al vroeg voor veel mensen ten einde; ze beginnen ook rond half acht.
  • Een huis is hier in vele gevallen maar een huis – en zeker geen reden om slaaf te worden van de bank. Het is ook geen plek om al te veel zaken in te bewaren. Daarvoor doe je beroep op buren die er wel een micro-business’je in hebben.

Over de natuur

  • Regenbuien komen en gaan tijdens het regenseizoen. Vanuit het niets. Hemelluiken gaan dan open. Héél hard. Dat duurt meestal slechts een kwartier en klaart vervolgens weer op. Héérlijk vinden we dat. Vooral omdat het vaak een welgekomen afwisseling is en de regen lekker warm is.

  • Blijkbaar is er een gewoonte om kleine kinderen op te offeren aan de vulkaan Masaya, die we bezochten. Ze noemen dat de Masaya Sacrifice. Dat heeft ons wel wat schrik ingeboezemd.

Over het verkeer

  • Er zijn hier in Nicaragua heel weinig verkeerslichten. En als je braaf voor het rood staat te wachten, toeteren ze achter je dat het een lieve lust heeft.
  • Automobilisten rijden ook constant al toeterend rond. Het is een heksenketel en in het begin keken we altijd op. Nu zijn we het al wat gewoon.
  • Bij ons steken ze links voorbij; hier hebben ze de neiging vooral rechts voorbij te steken. Eigenlijk maakt het hen wellicht niet uit wat lichts of rechts is.
  • Je hebt hier open busjes waarin mensen typisch rechtstaan. Dat lijkt ons leuk. Waarom moeten wij altijd (stil) zitten als we ons verplaatsen?

Over het systeem

  • Regelneverij en bureaucratie heeft in heel wat Westerse landen heel wat micro-zaakjes doen verdwijnen. Op dat vlak is het weer mooi te zien hoe het wel een samenleving kan verbinden.  

  • Illegaliteit is hier een ander begrip. Op heel wat momenten hadden we het idee dat die activiteit of actie bij ons volledig illegaal zou zijn. Zo toveren heel wat huizen zich in Granada ‘s avonds om in eetgelegenheden met één of andere specialiteit. “Ons illegaal” betekent hier vaak gewoon een ondernemende activiteit.
  • Arme mensen lijken behoorlijk vrank en vrij. Kapitalisme teert hier vrij welig op een bepaalde speciale manier. Iedereen met wat creativiteit of vaardigheden kan zonder enige moeite een micro-business starten. Zo legde Brennar ons uit dat haar vijftienjarige zoon een jaar lang armbanden en kettingen maakte, uit vooral plastieken zakken, en hij die aan toeristen verkocht. Voor de andere zoon hadden ze 5 brommers gekocht die hij verhuurde aan toeristen. Oorspronkelijk hadden ze zich vergist en te goedkope versies op de kop getikt. Met als gevolg dat toeristen die brommers niet wilden. Daardoor hebben ze nu een afbetaling van 150 dollar per maand lopen om die vergissing af te betalen. Maar hij had een startende activiteit.

  • Elke persoon kan hier iets voor iemand anders betekenen. Ook in economische zin. Brennar zelf zat samen met Luis aan de basis van het Homestay initiatief, een conglomeraat van een 16-tal families die toeristen huisvest, van eten voorziet, de lokale flavour laat proeven, en tegelijkertijd voor een aantal “geleide tours” zorgt op het eiland. Luis, van opleiding een agronoom, vertelt met passie over het eiland en alle mogelijke plantensoorten. Zelf heeft hij een tiental jaren in Costa Rica moeten werken, toen het toerisme nog geen voltijdse inkomstenbron voor Ometepe was. Nu genieten ze beide van de vrijheid die ze hebben. Het voordeel van ‘eigen baas’ te zijn, zeggen ze beide. En we zagen van dichtbij hoe relaxed ze leven. Bijna constant voor ons beschikbaar. Ze doen hun best, maar ook niet meer dan nodig. Heel in balans, was constant mijn gedachte. Ondertussen zie je dat de Homestay een primitieve, maar toch geoliede machine is.

Nicaragua loont de moeite.  Het was een prima crash cursus in fundamentele prioriteiten en het terugvinden van nederigheid. En rust. We hebben veel gehaald uit dit verlof!

2 reacties Voeg uw reactie toe

  1. wat horen we dit graag ! ik heb samen met jullie genoten !!!!!!
    wees maar zeker xxxx

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s